Cartujanos, anno 1476

het Klokkenmerk van de Karthuizer Monniken, Hierro de la Cartuja

De Karthuizer is een in Spanje gefokt paardenras en een lijn van de Pura Raza Española. Het is dankzij de Karthuizer monniken een zuiver ras gebleven met oude bloedlijnen.

Al sinds 1476 fokten de Karthuizer monniken uit Jerez de la Frontera selectief met Iberische toppaarden, toen Don Alvaro Obertus de Valeto hen 4,05 hectare land van topkwaliteit in Jerez de la Frontera schonk. De fanatieke monniken weigerden Napolitaans bloed aan het oude Spaanse ras te voegen, wat een bevel in een koninklijk bevelschrift was. Nadat Napoleon in de oorlog tegen Spanje en Portugal (begin 18e eeuw) vrijwel alle goede PRE's roofde, gingen de Karthuizer monniken verder met hun selectieve fokprogramma met de overgebleven paarden die in de bergen verstopt werden. Later werden ook door de Kartuizers fokkerijen opgericht in Sevilla en Cazallo.

Begin 19e eeuw moesten de Karthuizer Monniken hun paardenbestand afgeven. Een belangrijk deel van de paarden werd door Pater D. Pedro Jose Zapata y Caro (oprichter van het Ziekenhuis Arcos de la Frontera) meegenomen. Deze paarden vormden de basis voor de nieuwe bloedlijn Zapatas dat heden ten dagen nog steeds bestaat. De Zapatas waren meestal bruin of schimmel. Veel Zapatas werden verkocht aan Portugal, waar later weer de nieuwe bloedlijn Alter Real uit geboren werd.

In 1854 werd de fokkerij van Zapata verkocht aan Vincente Romero Garcia, die de bloedlijn voortzette. Deze voegde aan de naam een letter C toe. Heden ten dagen bestaan er dus twee bloedlijnen Zapata’s (Kandaren), met of zonder de letter C.

Tegenwoordig fokken alleen rijke families en enkele staatsstoeterijen met de Karthuizer. Het zijn zorgvuldige gefokte paarden, met oude bloedlijnen. De huidige fokkerijen die met deze bloedlijn fokken zijn: Juan Manuel de Urquijo (Conde de Odiel), J. Gomez-Cuetara, Marques de Salvatierra, Las Lumbreras en tegenwoordig ook Hierro del Bocado (Expasa, die over de Kandarrenlijn beschikt.) Andere fokkerijen hebben ook met groot succes de Karthuizerlijn uitgebreidt. Daartoe behoren Miguel Angel & Pedro de Cardenas, Escalera, Lovera, Guardiola, Lazo Diaz, Romero Benitez en de Yeguada Militar.

Het ras wordt als rijpaard gebruikt, is stierenvechterspaard, en wordt gebruikt op Hoge School demonstraties.

Exterieur van de Karthuizer:

• Hoofd en hals: een gewelfde hals, met een trotse houding. Het hoofd is meestal iets kleiner dan de PRE.
• Neus: in tegenstelling tot de PRE, die vaak een romeinse neuslijn heeft, een recht profiel.
• Voorhoofd: is breed, en de lange snuit loopt taps toe.
• Ogen: staat helder, groot en oplettend.
• Oren: zijn alert gespitst, en ver uiteen.
• Lichaam: de schouders zijn mooi hoog en schuin.
• Benen en hoeven: zijn hoeven zijn hard gevormd, en de benen sterk.
• Schofthoogte: ligt meestal rond de 1.57 meter.
• Kleur: Het ras komt meestal voor in schimmelkleur, hoewel er ook vossen en zwarten zijn.